Doğum Yapan Kadına Geçici İş Göremezlik Ödeneği

Hizmet akdi ile herhangi bir işyerinde çalışan kadınlar (4/a kapsamındaki – eski SSK’lı) ile muhtarlar, kendi adına ve hesabına çalışan sigortalı kadınların (4/b kapsamındaki-eski Bağ-kur’lu) analık hallerine bağlı olarak, doğumdan önceki ve sonraki 8 haftalık, çoğul gebelik halinde 10 haftalık çalışmadıkları her gün için kendilerine geçici iş göremezlik ödeneği verilir. Geçici iş göremezlik ödeneği, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 18. Maddesi ile belirlenmiş olup, eski Bağ-kur kapsamındaki sigortalılar da ilk kez 1 Ekim 2008 tarihinden itibaren geçici iş göremezlik ödeneği almaya başlamıştır. Bu yazımızda, Kısa vadeli sigortalar kapsamında doğum sürecinde sigortalı kadınlara çalışmadıkları süreler için ödenen geçici iş göremezlik ödeneğinin anlatacağız.
Geçici iş göremezlik ödeneği için;
- Doğum yapan kadının sigortalılık niteliğinin sona ermemesi, (Gebelik istirahat süresinin başladığı tarihten sonra başlarsa doğum yapan kadına geçici iş göremezlik ödeneği verilir.)
- Doğum tarihinden önceki bir 1 yıl içinde en az 90 gün kısa vadeli sigorta primi bildirilmiş olması,
- Geçici iş göremezlik döneminde işyerinde çalışmaması,
- Doğum olayının gerçekleşmiş olması
gerekir.
4/b kapsamındaki, muhtarlar ile kendi adına ve hesabına çalışan sigortalı kadınların geçici iş göremezlik ödeneği alabilmesi için, genel sağlık sigortası dahil prim ve prime ilişkin herhangi bir borcunun olmaması gerekir.
Geçici İş Göremezlik Ödeneği Verilecek Süre:
Gebelik geçici iş göremezlik süresi:
Sigortalı kadının, doğum öncesi 8 haftalık (56 gün) veya çoğul gebelik halinde 2 haftalık süre daha ilave edilerek 10 haftalık (70 gün) sürede istirahata ayrıldığı tarih ile doğum yaptığı tarih arasında ödenen geçici iş göremezlik ödeneğidir.
Örneğin, 01.01.2009 tarihinde 8 haftalık doğum öncesi istirahata ayrılan ve 15.02.2009 tarihinde doğum yapan sigortalı kadına 01.01.2009 ile 14.02.2009 tarihleri arasındaki süre için geçici iş göremezlik ödeneği ödenecek olup, doğum öncesi 8 haftalık süre tamamlanmadan önce doğum yaptığı için kalan süre doğum sonrası geçici iş göremezlik ödeneğine eklenmeyecektir.
Örnek, doğum iznine ayrılan, ancak doğumu 56 veya 70 günden sonra olan sigortalılara 56 veya 70 günden fazla gebelik geçici iş göremezlik ödeneği ödenmeyecek olup, aşan süreler hastalık sigortası kapsamında değerlendirilecektir.
Doğuma 3 Hafta Kalıncaya Kadar Çalışma:
Doğumuna 8 veya çoğul gebelik halinde 10 hafta kaldığı halde, doktor raporu ile doğumuna 3 hafta kalıncaya kadar işyerinde çalışmaya devam eden sigortalı kadının, doğumuna 3 hafta kaldığına dair alacağı rapora istinaden işyerinde çalıştığı 35 gün (5 hafta) doğum sonuna ilave edilerek doğum sonu (analık) iş göremezlik ödeneği 91 gün olarak, çoğul gebelikte ise 105 gün olarak ödenir.
Sigortalı kadının doktor raporuna istinaden çalıştığının ve doğum izninin başlama tarihinin tespiti için düzenlenecek raporda “Gebelik normal/çoğul gebeliktir. Doğuma ….. hafta kalmıştır. Sağlık durumu, doğuma üç hafta kalıncaya kadar çalışmasına uygundur.” İfadelerine yer verilecek ve mutlaka rapora düzenleme tarihi ile poliklinik protokol numarası yazılacaktır. Rapora göre, raporun düzenleme tarihi, doğum öncesi izninin (8 veya 10 haftalık) başlama tarihi kabul edilecektir.
Doğumuna 8 hafta kaldığı halde 3 hafta kalıncaya kadar çalışabileceğine dair doktor raporu alan sigortalı kadın, 3 haftadan önce doğum yaparsa, işyerinde çalışmadığı süre kadar gebelik iş göremezlik ödeneği ödenir. Ayrıca rapor tarihi ile doğum yaptığı tarih arasındaki işyerinde çalıştığı süreler de doğum sonrası(analık) süresine ilave edilir.
Doğumuna 8 hafta kalan, 3 hafta kalıncaya kadar doktor raporu ile çalışabilir izni verilen kadın sigortalının 3 haftadan fazla bir süre sonra doğum yapması halinde, işyerinde çalışmadığı süre kadar gebelik geçici iş göremezlik ödeneği ödenir. Ödenen süre de, gebelik öncesi 56 günlük süreden düşülerek kalan süre, doğum sonrası geçici iş göremezlik süresine ilave edilir.
Analık (Doğum sonrası) geçici iş göremezlik
Sigortalı kadının doğum yaptığı tarihten sonraki 8 haftalık çoğul gebelikte ise 10 haftalık süre varsa raporlu olması durumunda doğum öncesi artan süreleri kapsamaktadır. Normal şartlarda, analık geçici iş göremezlik süresi 56 günü geçmeyecektir. Ödenekte 56 günden fazla olmayacaktır.
Geçici İş Göremezlik Ödeneği
Sigortalı kadının doğum öncesi ve doğum sonrası süreler için alacağı geçici iş göremezlik ödeneği;
- Yatarak tedavilerinde günlük kazancının yarısı,
- Ayakta tedavilerde ise günlük kazancının 2/3 kadar
verilir.
Geçici iş göremezlik ödeneği için günlük kazancın hesabında, sigortalı kadının doğum yaptığı tarihten önceki bir yıllık sigortalılık süresindeki son üç aylık prime esas kazançlarının prim gün sayısına bölünmesiyle çıkan kazanç dikkate alınır.
Örneğin, prime esas aylık kazancı asgari ücret düzeyinde (666 TL) olan bir sigortalı kadının günlük prime esas kazancı 666/30= 22.20 TL dir.
- Yatarak tedavi durumlarında, geçici iş göremezlik ödeneği alacağı her bir gün için 11,10 TL,
- Ayakta tedavi durumlarında, geçici iş göremezlik ödeneği alacağı her bir gün için 14,80 TL
Günlük geçici iş göremezlik ödeneği verilir..
Geçici iş göremezlik ödeneği alabilmek için doğum tarihinden önceki bir yıllık sürede aranan 90 günlük primi ödenmiş günlerin hesabında, istirahat raporu alınan tarih ile doğum yapılan tarih arasındaki işveren tarafından ödenen primler dikkate alınmaz. Yani, doktor raporu verildiği tarih ile doğum tarihleri arası gebelik geçici iş göremezlik süresi sayıldığı için, bu dönemdeki sigortalı kadın adına ödenen primler 90 gün hesabında dikkate alınmadığı için, örneğin, doktor raporu tarihinden önceki sürede 89 gün ödenmiş prim gün sayısını, doktor raporu verildiği tarihten sonraki sürede ödenen primlerle 90 güne tamamlamak mümkün değildir. Bu durum, doktor raporu alan sigortalı kadının geçici iş göremezlik süresinde işyerinde çalışmamasından dolayıdır.
Doğum Raporu alarak, doğum iznini başlatan sigortalı kadının doğum iznini aldıktan sonra son bir yıldaki 90 günlük primi ödenmiş gün sayısı şartını yerine getirmesi halinde, hizmet akdi ile çalışan kadınının işten ayrılsa da veya kendi adına ve hesabına çalışan sigortalı kadının sigortalılığı sona erse de geçici iş göremezlik ödeneği alır.

Devamını Oku!